Biegunka - przyczyny, objawy, sposoby zwalczania

Biegunka to jedna z tych dolegliwości, z którą do czynienia miał chyba każdy. Oczywiście nie jest to przyjemne, wprowadza dyskomfort i utrudnia codzienne funkcjonowanie, ale istnieją dość proste sposoby radzenia sobie z nią. Warto też określić przyczynę takiego stanu, bo może być objawem poważniejszych problemów.

Czym jest biegunka i co ją wywołuje?

Biegunka zaliczana jest do zaburzeń trawiennych. Objawia się nie tylko zwiększoną częstotliwością wypróżniania, ale również płynnym stolcem. Warto mieć na względzie, że przyczyny takiego stanu mogą być naprawdę bardzo różne. Ponadto nie należy bagatelizować problemu, ponieważ utrzymujące się biegunki mogą rozszerzać swój wpływ poza obszar kłopotów stricte gastrycznych i doprowadzać do innych dolegliwości szkodliwych dla całego organizmu. Trwające przez dłuższy czas mogą być przyczyną problemów trawiennych oraz zaburzeń wchłaniania, a co za tym idzie stanów niedoborowych. Poza tym duża częstotliwość wypróżnień w takiej formie, przy braku odpowiednich działań, może prowadzić do odwodnienia. Najczęstszymi objawami, które towarzyszą biegunce, są:

• bóle brzucha,
• ogólne osłabienie,
• mdłości.

Co więcej, w niektórych przypadkach można odnotować podwyższoną temperaturę ciała (stan podgorączkowy). W skrajnych okolicznościach zaobserwowano nie tylko omdlenia i wyższą temperaturę, ale również krwawienie przy wypróżnianiu. O ile zwykła biegunka jest poniekąd sygnałem i stanem pozwalającym organizmowi pozbyć się szkodliwych elementów, o tyle krwawienie oraz silne omdlenia, to już znak, aby skontaktować się ze specjalistą. Najczęściej biegunka ma swoje źródło w dolegliwościach od strony układu pokarmowego. Może też oznaczać kłopoty typowo jelitowe. Przykładowo, jest dość częstym objawem zespołu jelita drażliwego (tzw. IBS). Choć w tym przypadku mogą występować biegunki, zaparcia, albo oba stany naprzemiennie. Przebieg IBS w towarzystwie bólu w dole brzucha, częstych wypróżnień i luźnego, płynnego stolca bywa też związany z nietolerancjami pokarmowymi. Najważniejsze jest zaadresowanie przyczyny, choć zazwyczaj nie jest to tak proste, jak może się wydawać. Przy IBS istotne są właściwe działania żywieniowe, czyli postawienie na dobre produkty, eliminacja drażniących oraz wdrożenie probiotykoterapii. To nie wszystko. Częste wizyty w toalecie mogą powodowane wirusowymi lub bakteryjnymi zakażeniami, a także zatruciem. Wszak organizm będzie starał się wydalić szkodliwe substancje, więc biegunka będzie naturalnym zjawiskiem. Oczywiście częste wypróżnianie może występować w okolicznościach stresowych, jako reakcja na czynniki stresowe, co wcale nie jest takie rzadkie. Pewnie wielu z Was doświadczało tego na przestrzeni lat. Na tyle, że wydawało się normalne – „po prostu tak mam, bo się stresuję, norma”. Z jednej strony może to być na tle nerwowym. Z drugiej, w połączeniu z niewłaściwą dietą, produktami drażniącymi czy IBSem. Tak czy inaczej, bywa, że eliminujemy produkty, wykluczamy alergie i nietolerancje (choć akurat do wykrycia utajonych stanów należy zrobić badania), a biegunka nie ustępuje. Możemy mieć zatem do czynienia z nieco poważniejszymi dolegliwościami układu pokarmowego. Chodzi na przykład o dysbiozę jelitową czy stany zapalne.Chroniczne stany zapalne mogą być efektem uszkodzenia bariery jelitowej, a to z kolei nie musi dawać objawów stricte pokarmowych (kłopoty skórne, bóle migrenowe, stany depresyjne, osłabienie i zmęczenie fizyczne oraz psychiczne). Rzecz jasna mogą być powodem objawów takich jak biegunka, zaparcia czy wzdęcia. Wówczas należy podjąć odpowiednie kroki, czyli zadbać o ciągłość bariery jelitowej, mikroflorę jelitową i szczelność jelit. Szczególnie bakterie jelitowe odgrywają istotną rolę w uporczywych biegunkach, które nie ustępują pod naporem klasycznych metod. Istnieje szansa, że możemy borykać się np. z przerostem bakterii w jelicie cienkim.

Jakie badania będą pomocne przy nieustających biegunkach?

• ocena flory bakteryjnej,
• przesiąkliwość jelita na podstawie kału (zonulina i laktuloza-mannitol),
• oznaczenie markerów stanu zapalnego.

Biegunka – sposoby na zwalczenie dolegliwości.

Zacznijmy pod tego, że w trakcie biegunki wydalamy większe ilości wody. Szczególnie, jeśli towarzyszy jej podwyższona temperatura ciała i wzmożona potliwość. Organizm stara się wrzucić z siebie toksyny, które mogą stanowić potencjalne źródło problemu. Zatem istotne jest, aby zadbać o optymalne nawodnienie. Woda jest najlepiej przyswajalnym płynem i tu sprawdzi się najlepiej. Dobrym pomysłem może być dodanie do niej szczypty soli, np. różowej, himalajskiej. W niektórych przypadkach warto sięgnąć po dodatkowe elektrolity. Należy pamiętać, że jeśli już sięgamy po jakieś środki służące zwalczeniu częstego, luźnego wypróżniania, to powinny być naturalne. Czasami chodzi po prostu o sytuację stresową, więc leczniczy węgiel powinien się sprawdzić. Niektórzy eksperci zalecają też korę dębu. Jak wspominałem, przewlekłe biegunki mogą być następstwem zaburzeń mikroflory, zatem po dokonaniu diagnozy przychodzi pora na odpowiednią probiotykoterapię. Cóż, udokumentowano, że Saccharomyces boulardii pomaga przy biegunkach, aczkolwiek może zaostrzać IBS, w przeciwieństwie np. do Lactobacillus reuteri, łagodzących zespół jelita drażliwego, którego objawem mogą być zarówno biegunki, jak i zaparcia. Tutaj tym bardziej wskazana będzie ocena flory bakteryjnej jelit. Jeśli jednak nie mamy do czynienia z IBS, to Saccharomyces boulardii mogą okazać się pomocne. Mianowicie: łagodzą stany bólowe towarzyszące biegunkom i skracają czas ich trwania. Najważniejsze są jednak kwestie żywieniowe. Pomijając eliminację pokarmów drażniących przy nadwrażliwości, należy stawiać na produkty wysokiej jakości, jak najmniej przetworzone, unikając tych ciężkostrawnych. Tak, trzeba zadbać również o trawienie. Dobrym pomysłem będzie unikanie potraw i produktów pikantnych, z dużą ilością cukru oraz smażonych. Poza probiotykami, warto skorzystać z colostrum (lub laktoferyny) i maślanu sodu dla poprawy perystaltyki jelit, flory bakteryjnej, uszczelnienia jelit oraz utrzymania ciągłości bariery jelitowej. Naturalne środki o działaniu przeciwzapalnym? Jak najbardziej. Dodatkowo zmiana trybu życia i zmniejszenie ekspozycji na stres.